Zaterdag 28 maart 2026 15.00 uur
PASSIEMOTETTEN EN DE VIA CRUSIS VAN FRANZ LISZT
Rijswijks Vocaal Ensemble o.l.v. Jos Laus
Bert Mooiman, orgel
Maandelijkse concertserie met een gevarieerd programma in de H.Bonifatiuskerk op zondagmiddag.
PROGRAMMA:
Rijswijks Vocaal Ensemble
Ehre sei Dir, Christe
Heinrich Schütz (1585–1672)
Tenebrae factae sunt
Davide Perez (1711–1778)
Vexilla Regis
Anton Bruckner (1824–1896)
Die Nacht ist kommen (uit: Geistliche Gesänge, opus 138)
Max Reger (1873–1916)
Solus ad victimam (4 st. koor en orgel)
Kenneth Leighton (1929–1988)
Er is een Lam dat bloedt
Joop Schouten (1907–1983)
Orgelintermezzo
Andante sostenuto (uit: Symphonie Gotique)
Charles Marie Widor (1844–1937)
Rijswijks Vocaal Ensemble
Via Crucis (4 st. gem. koor en orgel)
Franz Liszt (1811–1896)
TOELICHTING:
Franz Liszt componeerde de ‘Via Crucus’ in 1878 in Rome en voltooide het in 1879 in Boedapest. De kruiswegstaties bestaan uit veertien onderdelen. De staties beelden de kruisweg van Jezus uit van de Olijfberg naar de Calvarieberg. De tekst werd door de vorstin Von Sayn-Wittgestein samengesteld uit Bijbelcitaten, Latijnse hymnen en Duitse koralen. De verering van de kruiswegstatie werd aangemoedigd door de Paus. Men ziet in vele kerken geschilderde staties.
De kruiswegstaties in deze kerk, de H. Bonifatiuskerkkerk, zijn redelijk uniek. Zij zijn in de periode 1908-1916 aangebracht. De tegeltableaus zijn ontworpen door de Leidse architect Theo Molkenboer (1871-1920) met afbeeldingen waarbij taferelen uit het nieuwe en oude testament gecombineerd worden. Soortgelijke kruiswegstaties zijn nog te vinden in de St. Jans Onthoofdingkerk in Zoeterwoude (een aantal staties zijn hier verwoest door een brand in 1962) en in de kathedraal in Jakarta.
De gelovigen zeggen hun gebeden op voor elk van hen, spreken met de priester gezamenlijke teksten uit, begeleid door het orgel. In ‘Via Crucis’, één van de laatste koorwerken van de componist, vindt men veel Gregoriaanse melodieën terug. Muzikaal gezien wordt dit werk beschouwd als de voltooiing van Liszt ’doelstellingen een nieuw soort kerkmuziek te creëren. Zijn tijdgenoten konden er niet mee overweg en het werk bleef onuitgevoerd. De première vond plaats op Goede Vrijdag in 1929 in Boedapest.
UITVOERENDEN:
Het Rijswijks Vocaal Ensemble (RVE) werd opgericht in september 1990 en samengesteld uit geoefende zangers en zangeressen van diverse koren uit de regio. Het koor verleende in de afgelopen jaren medewerking aan verschillende muziek manifestaties. Het repertoire richt zich vooral op minder bekende koorwerken, hetgeen resulteerde in de uitvoering werken van Carissimi, Schütz, Reger, Brahms, Fauré, Tavener en de Via Crucis van Liszt. Dit werk werd jarenlang in tal van steden ten gehore gebracht o.a. in de Dom van Altenberg in Duitsland. Als projectkoor zingt het ensemble nu in een samenstelling van oud-leden van het Rijswijks Vocaal Ensemble en de Capella Sti. Jacobi uit Den Haag, alsmede leden van andere projectkoren. Het koor staat sinds de oprichting onder leiding van Jos Laus.
Jos Laus (1953) studeerde aan het Kon. Conservatorium in Den Haag piano, orgel en koordirectie. Van 1969 tot 2004 was hij als dirigent/organist verbonden aan de H. Bonifatiuskerk in Rijswijk. Van 2004 tot 2021 had hij diezelfde functie aan de kerk van de H. Jacobus de Meerdere in Den Haag en was als artistiek adviseur verbonden aan het Haags Orgel Kontakt (HOK). Als orgeldeskundig en lid van het College van Orgeladviseurs Nederland (CvON) en de Kath. Kloken & Orgelraad (KKOR) begeleidde hij tal van belangrijke restauratie- en nieuwbouwprojecten o.a. de orgels van de
kathedraal van Utrecht (St.Catharina), Zwolle (O.L.Vrouw), Oosterhout (St. Jan) en Delft (Maria van Jesse).
Van zijn hand verschenen verschillende publicaties over technische- en historische aspecten van de orgelbouw. Wetenschappelijk onderzoek naar het oeuvre van de 19e -eeuwse orgelmakers Maarschalkerweerd & Zoon leidde in 2008 tot een publicatie in boekvorm. Van zijn werk als musicus verschenen verschillende opnamen, o.a. de CD Franse Meesters in de Hofstad.
Naast een uitgebreide concertpraktijk en zijn werkzaamheden aan de kerk van de H. Jacobus was Jos Laus werkzaam als begeleider aan de dansvakopleiding van het Kon. Conservatorium in Den Haag.
Hij is dirigent van verschillende projectkoren.
In 2019 werd hem in Parijs de onderscheiding Arts- Sciences et Lettres (Médaille de Vermeil) uitgereikt voor zijn verdiensten voor de Franse muziek en cultuur. Bij gelegenheid van zijn 50-jarig jubileum als kerkmusicus werd hij eveneens in 2019 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.
De Nederlandse organist, pianist en muziektheoreticus Bert Mooiman is een pleitbezorger voor historische toetsinstrumenten en koestert een grote liefde voor improvisatie. In 2021 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden met het proefschrift ‘An Improvisatory Approach to Nineteenth-Century Music’ waarin hij onderzoekt hoe kennis over negentiende-eeuwse vormen van improvisatie relevant kan zijn voor hedendaagse musici.
Sinds 2000 is hij als docent hoofdvak muziektheorie, piano en improvisatie en als onderzoeksbegeleider verbonden aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij is betrokken bij diverse internationale projecten rond het improvisatieonderwijs, en was gastdocent in o.m. Londen, Boekarest en Graz. Als organist is hij regelmatig te gast bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest.
